link naar de RSS Feed van de laatste nieuwsberichten meld deze pagina op Twitter meld deze pagina op Facebook

Vaccineren tegen Covid-19

Wat zegt de katholieke leer?

gepubliceerd: woensdag, 9 december 2020
Vaccineren tegen Covid-19
(foto: Angelo Esslinger / Pixabay)

Nu de ont­wik­ke­ling van ver­schil­lende vaccins tegen Covid-19 vordert, nemen de vragen rond wel of niet laten vaccineren toe. Deze vragen wor­den ook gesteld aan de bis­schop­pen­con­fe­ren­tie. Kar­di­naal Eijk, referent voor medische ethiek namens de con­fe­ren­tie, beant­woordt een aantal van de meest gestelde vragen over dit on­der­werp. Be­lang­rijke vraag is of de referent katho­lie­ken aanraadt zich te laten vaccineren.

Mag de over­heid maat­regelen opleggen op het gebied van de ge­zond­heids­zorg zoals nu gebeurt in verband met het voor­ko­men van de versprei­ding van Covid-19?

Veel mensen in onze samen­le­ving ver­zet­ten zich tegen de door de over­heid opgelegde maat­regelen met een beroep op hun in­di­vi­duele vrij­heid. Puur gedacht vanuit het individu, waarin men zich­zelf centraal stelt en geneigd is anderen als toe­schou­wer te zien, geldt een over­heid die dwingende maat­regelen oplegt als een bedrei­ging. Het alge­meen wel­zijn wordt daarbij ge­mak­ke­lijk uit het oog verloren.

Als we over het alge­meen wel­zijn spreken binnen de chris­te­lijke sociale leer, dan gaat het niet over een alge­meen belang van de staat waaraan de in­di­vi­duele leden van de samen­le­ving eventueel opgeofferd kunnen of moeten wor­den. Het alge­meen wel­zijn heeft uit­ein­delijk tot doel het per­soon­lijk wel­zijn van alle leden van de samen­le­ving. Vanuit haar spe­ci­fie­ke verant­woor­de­lijk­heid mag en zelfs moet de over­heid met het oog op het alge­meen wel­zijn dwingende maat­regelen opleggen als dat nodig is om de ge­zond­heid van alle leden van de samen­le­ving te be­scher­men.

Een werkend vaccin komt steeds dich­ter­bij. Waaraan zou zo’n vaccin moeten voldoen om acceptabel te zijn?

Het corona­vi­rus kan alleen een halt wor­den toe­ge­roe­pen door middel van vaccinatie. Het wachten is echter op een vaccin dat het gewenste effect oplevert, name­lijk een afdoende afweerreactie tegen het corona­vi­rus teweeg­brengt en daardoor de gevacci­neerde persoon bescher­ming biedt tegen infectie met het corona­vi­rus. De mens, geschapen naar Gods beeld en gelijkenis heeft wil en verstand en daardoor een zekere voor­zienig­heid evenals God, zij het in zeer beperkte mate. Dit schept een verant­woor­de­lijk­heid die hij ook waar moet maken. Het is dus ook een ethische opdracht om te zorgen dat er zo snel moge­lijk een vaccin be­schik­baar komt.

Dit vaccin moet aan een aantal voor­waar­den voldoen: het moet uite­raard werk­zaam zijn en een infectie van het corona­vi­rus en de versprei­ding ervan daad­wer­ke­lijk voor­ko­men. Daar­naast mag het niet tot nau­we­lijks bij­wer­kingen hebben, omdat het vaccin in principe bij een heel groot aantal gezonde personen moet wor­den toegepast. Bij mensen die sowieso al meer risico lopen door het corona­vi­rus erns­tig ziek te wor­den, zou men wellicht meer risico’s mogen nemen. Maar vaccinatie heeft tot doel een groot deel van de bevol­king immuun te maken tegen een corona-infectie. Daarom mag het vaccin geen erns­tige bij­wer­kingen hebben.

Zou de over­heid mensen mogen dwingen om zich te laten vaccineren?

De over­heid kan in principe niet met een beroep op het alge­meen wel­zijn mensen dwingen om zich te laten vaccineren. De reden is dat vaccinatie een ingreep in de in­te­gri­teit van het lichaam van de men­se­lijke persoon betreft. Hiervoor moet de desbe­tref­fen­de persoon toestem­ming geven. Wat de over­heid wel mag en moet doen is de leden van de samen­le­ving zoveel moge­lijk over het vaccin en het belang van vaccinatie voorlichten met als doel zoveel moge­lijk mensen te sti­mu­leren om zich te laten inenten.

Ook kunnen mensen ertoe wor­den aan­ge­zet zich te laten vaccineren door de vaccinatie gratis te maken. De Wereldge­zond­heids­orga­ni­sa­tie vraagt een vaccinatiegraad van ruim 95%. Bij sommige infectieziekten lijkt een vaccinatiegraad van 90% ook voldoende. Hiermee wordt al een groepsimmuni­teit bereikt, die een goede bescher­ming tegen besmet­ting met het corona­vi­rus geeft voor alle leden van de samen­le­ving - ook voor degenen die zich niet hebben laten inenten. Mocht iemand die niet is ingeënt dan een coronabesmet­ting oplopen, dan kan dat in ieder geval niet lei­den tot een epidemie. Om deze reden is het tevens onno­dig mensen te dwingen zich te laten inenten.

Er komen veel vragen over de productie­wij­ze van vaccins en het gebruik daarvoor van cellijnen uit geabor­teerde foetussen. Klopt dit bezwaar en zo ja hoe hier dan mee om te gaan?

Soms wor­den inder­daad vraag­te­kens gezet bij de wijze waarop een vaccin wordt geprodu­ceerd. In een aantal gevallen wor­den hierbij cellijnen gebruikt die in de jaren ’60 van de vorige eeuw door abortus provocatus verkregen zijn. Is het gebruik van deze cellijnen niet een soort van mede­wer­king aan deze abortus, is dan de vraag.

Volgens de katho­lie­ke leer is mede­wer­king aan een op zich ver­keerde of kwade han­de­ling in het alge­meen verbo­den. Maar deze mede­wer­king kan in sommige gevallen wor­den gerecht­vaar­digd, name­lijk als degene die mede­wer­king verleent niet instemt met de kwade han­de­ling als zodanig en de han­de­ling waar­mee men mede­wer­king verleent niet nabij is aan, maar los staat van de kwade han­de­ling. Dit is het geval als de onder­zoe­kers de bewuste cellijnen gebruiken, die afkoms­tig zijn van twee, ruim een halve eeuw gele­den geabor­teerde men­se­lijke foetussen.

Voor een derge­lijke vorm van mede­wer­king aan een kwade han­de­ling is volgens de katho­lie­ke leer bovendien een naar ver­hou­ding voldoende erns­tige reden vereist. De ont­wik­ke­ling van een vaccin tegen het corona­vi­rus, dat het leven in prak­tisch alle delen van de wereld de samen­le­ving erns­tig ontwricht, is zo’n reden. (Vgl. een ver­kla­ring hierover van de Pau­se­lijke Academie voor het Leven uit 2005)

Raadt u katho­lie­ken dus aan om zich te laten vaccineren tegen Covid-19 zodra dit moge­lijk is?

Ja, in het belang van het alge­meen wel­zijn, waarbij de men­se­lijk persoon centraal staat, raad ik vaccinatie aan. Mensen zijn dan niet alleen zelf beschermd tegen het virus, maar ook hun naasten wor­den beschermd en in die zin is vaccineren ook een daad van naasten­liefde. Het bezwaar dat er kan zijn tegen het gebruik van bepaalde cellijnen die volgens een kwade han­de­ling zijn verkregen, is daarbij afgewogen tegen de erns­tige reden die er is om Covid-19 - en de ontwrichtende gevolgen daarvan voor de we­reld­wijde samen­le­ving - een halt toe te roepen.

 

(bericht over­ge­no­men van rkkerk.nl)



 

St. Barnabasparochie • Grote Haven 8 • 2851 BM  Haastrecht  /  H. Bartholomeusparochie • Wal 61 • 2871 BC  Schoonhoven
(0182) 38 24 55 • info@barnabasparochie.nlinfo@bartholomeusparochie.nl